Detaljna biografija: Branko Radičević

Branko Radičević (1824–1853) bio je začetnik moderne srpske lirske poezije romantizma i najdosledniji sledbenik Vukovih reformi jezika. Rođen je u Slavonskom Brodu, pod imenom Aleksije (koje je kasnije preveo u Branko). Otac Todor bio je carinski činovnik i obrazovan čovek koji je prevodio Šilera. Detinjstvo i najlepše školske dane Branko je proveo u Sremskim Karlovcima i na obližnjem Stražilovu, mestu koje je postalo mit njegovog života i poezije. Studirao je prava i medicinu u Beču, gde je ušao u krug Vuka Karadžića i Đure Daničića.

Borba za narodni jezik i rana smrt

Radičevićev dolazak u Beč i susret sa Vukom bili su sudbonosni. U vreme kada se pisalo staroslovenskim i slavenosrpskim jezikom, Branko je 1847. godine objavio svoju prvu knjigu Pesme na čistom narodnom jeziku, dokazujući Vuku da se na tom jeziku može pisati vrhunska umetnost. Ta 1847. godina smatra se godinom Vukove pobede. Branko je živeo siromašno u Beču, a njegov život bio je obeležen strahom od tuberkuloze, bolesti od koje su mu preminuli majka, sestra i brat. Nažalost, bolest je stigla i njega; preminuo je mlad u bečkoj bolnici 1853. godine u 29. godini života. Njegovi posmrtni ostaci preneti su 1883. godine na njegovo voljeno Stražilovo.

Književno stvaralaštvo i stil

Branko je uneo u našu poeziju vedrinu, mladost, radost življenja i neposrednu narodnu melodiju. Pevao je o mladalačkim ljubavima, Karlovcima, berbi grožđa i prirodi. Njegovo najduže i najznačajnije delo je poema Đački rastanak, u kojoj se oprašta od drugara i karlovačkog života. U svojoj poznoj fazi, pritisnut bolešću, piše mračniju, tužnu poeziju, među kojom se izdvaja elegija Kad mlidijah umreti, u kojoj pesnički predviđa svoju preranu smrt i oprašta se od sveta i svog rada.

Značaj i nasleđe

Branko Radičević je postavio temelje srpske moderne lirike; bez njega bi razvoj srpskog romantizma bio nezamisliv. Njegova ljubav prema narodu i jeziku ostala je uzor svim kasnijim piscima. U njegovu čast, u Sremskim Karlovcima se svake godine održava kulturna manifestacija "Brankovo kolo", a prestižna nagrada "Branko" dodeljuje se mladim pesnicima za njihove prve knjige. Branko ostaje večna mladost naše poezije.