Detaljna biografija: Ivo Andrić

Ivo Andrić (1892–1975) bio je srpski i jugoslovenski književnik, diplomata i jedini dobitnik Nobelove nagrade za književnost (1961) sa prostora bivše Jugoslavije. Rođen je u Dolcu kod Travnika. Detinjstvo je proveo u Višegradu, gde je završio osnovnu školu i gde je preko reke Drine gledao stari turski most koji je postao centralni motiv njegovog stvaralaštva. Gimnaziju je završio u Sarajevu, gde se priključio revolucionarnom pokretu Mlada Bosna. Zbog učešća u ovom pokretu, austrougarske vlasti su ga nakon Sarajevskog atentata 1914. godine uhapsile i držale u zatvoru i internaciji do 1917. godine.

Diplomatska karijera i ratne godine

Nakon osnivanja Kraljevine SHS, Andrić ulazi u diplomatsku službu u kojoj ostvaruje sjajnu karijeru. Služio je u konzulatima i poslanstvima u Rimu, Bukureštu, Trstu, Gracu (gde je i doktorirao), Ženevi, Madridu i Berlinu, gde je bio poslanik pred sam početak Drugog svetskog rata. Tokom okupacije Beograda, Andrić se povlači iz javnog života, živi skromno u podstanarskoj sobi na Zelenom vencu i piše svoja najveća romaneskna dela.

Književno stvaralaštvo i poetski počeci

Iako svetsku slavu duguje monumentalnim romanima Na Drini ćuprija, Travnička hronika i Gospođica, Andrić je započeo svoju karijeru kao pesnik. Njegove prve knjige bile su zbirke pesama u prozi Ex Ponto (1918) i Nemiri (1920), napisane tokom njegovog zatočeništva. Ove knjige donose duboku, melanholičnu i filozofsku liriku o samoći, strahu, prolaznosti života i potrazi za smislom. Andrić je nastavio da piše poeziju tokom celog života, a njegova pozna lirika svedoči o mudrom i tihom sagledavanju sveta.

Značaj, predavanja i nasleđe

Andrić je zaveštao svoju imovinu i autorska prava za osnivanje Zadužbine Ive Andrića u Beogradu, koja se i danas bavi očuvanjem njegovog dela i dodeljuje Andrićevu nagradu za najbolju priču. Njegov govor na dodeli Nobelove nagrade, O priči i pričanju, predstavlja teorijski vrhunac o potrebi čoveka za pričom. Njegovo delo je prevedeno na sve značajne svetske jezike i predstavlja vrhunac naše kulture 20. veka.